Bu çalışma, Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı (TOHAV) tarafından 28-29 Şubat 2004 tarihlerinde Diyarbakır'da düzenlenen "Hukuk, Demokrasi ve Sivil Toplum Sempozyumu"ndaki tartışmalardan oluşmaktadır. İki günlük sempozyum üç oturum halinde düzenlenmiştir.

"Sivil Toplum Anlayışı ve Hareketi" başlıklı ilk oturumda, sivil toplumun genel kavramı, Türkiye'de sivil toplumun genel durumu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının karşılaştığı sorunlar ele alınmıştır. Tartışmalarda, günümüz dünyasında toplumsal sorunları çözmeyi öngören devlet merkezli düşünce sisteminin aşıldığı, karşılaşılan sorunların üstesinden gelmek için yeni çözümlere ihtiyaç duyulduğu ve sivil toplum kuruluşlarının bu araçlardan biri olarak ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır.

Dünya genelinde olduğu gibi, ülkemizde ve bölgemizde de sivil toplum kuruluşları 1990'dan sonra önem kazanmaya başlamıştır. Sempozyumda yapılan bir diğer önemli gözlem ise, giderek ideolojik, felsefi, politik, ekonomik, kültürel, sanatsal, etnik, dini, toplumsal cinsiyet, çevresel, mesleki vb. konulara odaklandıklarıdır. Farklılıkların bir zenginlik kaynağı olarak görüldüğü günümüz dünyasında, bu farklılıkların toplumsal alanda devletten bağımsız ve üyelerinin gönüllü birliğine dayalı olarak var olduğu anlayışına dayanan sivil toplum fikri giderek daha fazla geliştirilmekte ve toplum tarafından kabul görmektedir.

İkinci oturumda "Devlet, Yerel Yönetimler, Demokrasi ve Sivil Toplum Arasındaki İlişki" başlığı altında tartışmalar yürütülmüştür. Sivil toplum kavramı ve anlayışı üzerine tartışmalar devam etmiştir. Mevcut farklı sivil toplum anlayışları değerlendirilmiş, devlet ve sivil toplum, yerel yönetimler ve sivil toplum, sivil toplum ve demokrasi, kentsel haklar ve sivil toplum arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Bu oturumdaki tartışmalarda, sivil toplumun gelişmesinin devletin ve siyasetin demokratikleşmesine yol açacağı vurgulanmıştır. Sivil toplumun gelişmesi için devletin ve devlet destekli kurumların, toplumsal farklılıkların ifade edilmesine ve örgütlenmesine olanak sağlayacak şekilde yapılandırılması gerekir. Dolayısıyla demokratik bir sistemin gelişmesi yalnızca sivil toplumun gelişmesine değil, aynı zamanda devletin ve siyasetin demokratikleşmesine de bağlıdır. Devlet, doğası gereği merkezi, bürokratik ve otoriter bir yapıya sahiptir. Bu bağlamda, sivil toplum kuruluşları demokratikleşme sürecinin temel belirleyici unsurlarıdır.

Sempozyumun ikinci gününde düzenlenen üçüncü oturumda, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde faaliyet gösteren on sekiz sivil toplum kuruluşunun temsilcileri ve diğer konuklar, "Sivil Toplum Hareketinin Bölgesel Ölçekte İş Birliği Arayışları: Sorunlar - Bulgular - Çözümler" başlığı altında sunumlar yaptılar. Sunumlarda, sivil toplum kuruluşlarının iç faaliyetlerinde karşılaştıkları çeşitli sorunlar, kamu kurumları, kamuoyu ve hedef kitleleriyle ilişkileri ve olası çözümleri ele alındı. Bu zorluklara yanıt olarak bölgesel düzeyde sivil toplum kuruluşları arasında iş birliği arayışına yönelik olası çözümler sunuldu.

Tartışmalar sonucunda, 1990 sonrası bölgemizde gelişen sivil toplum kuruluşlarının, Türkiye'de 15 yıl süren çatışmanın yol açtığı yıkım ve trajedilerin, çözümsüz Kürt sorunundan kaynaklandığı çeşitli arayışların bir sonucu olarak ortaya çıktığı sonucuna varıldı. Ortaya çıkan bir diğer önemli nokta ise, seçim ve siyasi partiler yasasından kaynaklanan yerel halkın temsil sorunu, sivil toplum kuruluşlarına siyasi temsil yükümlülüğü yüklediğidir. Bölgedeki sivil toplum kuruluşlarının karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biri, devletin onlara karşı önyargılı bakış açısı ve iş birliği eksikliğidir. Sempozyumda yapılan bir diğer önemli gözlem ise, sivil toplum kuruluşlarının kendilerini ciddi bir şekilde yeniden gözden geçirmeleri ve çağdaş sivil toplum kuruluşu anlayışıyla uyumlu bir yapıyı hedeflemeleri gerektiğiydi. Sivil toplum kuruluşları, iç demokrasi ve katılım sorununu önceliklendirmeli ve çözmelidir.

Tespit edilen bir diğer önemli sorun ise, bölgede faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları arasındaki iletişim ve dayanışma zayıflığıdır. Bu bağlamda kurulan bazı platformlar önemli adımlar olmakla birlikte, yetersizdir. Her sivil toplum kuruluşunun kendi alanlarındaki faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve etkinleştirilmesi, kurulan ortaklıkların ve dayanışmaların daha anlamlı ve etkili hale gelmesini sağlayacaktır.

AYRILIŞ
Her başlangıç ​​bir umuttur. Umudu artırmak istiyoruz.
Yeni bir dergi yayın hayatına başlıyor: Toplum ve Hukuk. Dergi, Toplum ve Hukuk Araştırmaları Vakfı tarafından yayınlanıyor. Kısa bir giriş okuyacaksınız.

Vakfın başkanından vakfa yönelik mesajı aşağıdaki sayfalarda yer almaktadır.

Derginin yayın politikası ve amacı, vakfın hedefleriyle uyumlu olacaktır. Tüzüğümüzde belirtildiği gibi, vakfın amacı, insanlık tarihinin başarıları ışığında demokratik ve evrensel hukuku ilerletmektir.

Amaçları, ilkelerinin toplumsal ve devlet yaşamının her alanında benimsenmesini, uygulanmasını ve yerleşmesini sağlamak; baskıdan uzak, demokratik, katılımcı ve özgürlükçü bir hukuk anlayışına ulaşmak için bireysel, sosyal, ekonomik, kültürel ve ulusal kalkınmanın önündeki engelleri kaldırmak; cinsiyet ayrımcılığına son vermek; çocukları ve doğayı korumak; ve insan onurunu korumaktır.

Dergi, vakfın kurucularının kuruluş felsefesine ve kökenlerine sadık kalarak evrensel olanı kucaklamaya çalışacaktır.

Öncelikle vakıf üyelerinin katkıları ve çabalarıyla varlığını sürdürmeyi hedefleyen dergi, vakıf üyesi olmayan avukat, hâkim, savcı, hukukçu ve bilim insanlarının görüşlerine de açık olacaktır. Ayrıca, üyelerimiz arasında bir yazma kültürünün gelişmesine katkıda bulunmak temel hedeflerimizden biridir.

Dergimizin üç ayda bir yayınlanacak ilk sayısı serbest yazarların makalelerinden oluşacak; ancak sonraki sayıları "dosyalar" olarak yayınlamayı planlıyoruz.

Hukuk Servisi tarafından hazırlanan "son anayasa değişiklikleri" ekte yer almaktadır. Eleştiri, öneri ve gelecek sayılarda yayınlanmasını istediğiniz makalelerinizi toplumvehukuk@hotmail.com adresine gönderebilirsiniz.

Dergimizin bu ilk sayısını, vakfımızın kurucu üyesi, faili meçhul bir cinayetin kurbanı olan Avukat Medet Serhat'a ithaf ediyoruz.

Gelecek sayılarda görüşmek üzere...